De Europese politiedienst Europol is een recherche-informatiedienst op Europees niveau die werkt voor de nationale rechtshandhavende organen. Het Gemeenschappelijk Controleorgaan Europol (GCO Europol) is de onafhankelijke toezichthouder op Europol. Het GCO Europol is samengesteld uit leden van de nationale instanties die in de verschillende lidstaten van de Europese Unie met de bescherming van persoonsgegevens zijn belast. In Nederland is dat het College bescherming persoonsgegevens (CBP).
Europol
Europol is geen operationele dienst en beschikt niet over opsporingsbevoegdheden. Europol is het Europese centrum voor de opslag en verwerking van inlichtingen en informatie over grensoverschrijdende georganiseerde misdaad. De samenwerking met en het werk van Europol is geregeld in het op 1 januari 2010 in werking getreden Europol-besluit, gesloten door de lidstaten van de Europese Unie, en in de bijbehorende uitvoeringsovereenkomsten.
Taken en bevoegdheden van het GCO Europol
Als toezichthouder heeft het GCO Europol tot taak te waarborgen dat de rechten van personen niet geschaad worden door de opslag, de verwerking en het gebruik van gegevens waarover Europol beschikt. Het doet dit onder andere door inspecties bij Europol uit te voeren.
Volgens het Europol-besluit moet het GCO Europol tevens beoordelen of Europol op een aantal specifieke gebieden de beginselen van gegevensbescherming in acht neemt. Het GCO Europol moet met name:
- bekijken of de aanmaak van bepaalde analysebestanden noodzakelijk is en hier kanttekeningen bij plaatsen;
- in de gaten houden of de van Europol afkomstige gegevens door mogen worden gegeven;
- kwesties in verband met de toepassing en interpretatie van het Europol-besluit onderzoeken;
- de regels voor verstrekking van persoonsgegevens door Europol aan derde instanties en niet-lidstaten analyseren;
- geharmoniseerde voorstellen uitwerken voor gemeenschappelijke oplossingen voor bestaande problemen.
Comité van beroep
Het GCO Europol waarborgt de uitoefening van het recht op kennisneming door de burger en kent daarom ook een comité van beroep. Dit comité heeft tot taak de door burgers ingediende klachten te onderzoeken, voor zover deze betrekking hebben op de uitoefening van het recht op kennisneming en de verbetering of verwijdering van gegevens.
Een beroep moet worden ingesteld door een schriftelijke klacht in te dienen bij het Europese secretariaat van het GCO Europol. Dit moet gebeuren binnen drie maanden nadat de burger een antwoord van Europol heeft ontvangen op zijn of haar verzoek tot kennisneming, verbetering of verwijdering van gegevens. Indien Europol het verzoek niet beantwoordt, moet het beroep worden ingesteld binnen drie maanden na het verstrijken van de termijn waarbinnen Europol antwoord had moeten geven.
Europees secretariaat GCO Europol
Europol, Schengen, Douane Secretariaat Gegevensbescherming,
Raad voor de Europese Unie
Rue de la Loi 175
B-1048 Brussel
Telefoon: +32 2 281 50 26